Cemil Cahit Saraçoğlu ile Eko-Politik

Kamu personel düzenlemeleri son yıllarda o kadar çok değiştirildi ki; sonunda dikiş tutmayan bir ücret politikası ortaya çıktı. Bir kısım kamu personelinin yetersiz ücretinin artırılması ise  ‘özel sektöre gidecek’  gerekçeler uydurularak artırılmaya çalışıldı.

Bu yazımızın konusundaki detaylardan hiçbir şekilde Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın uzmanından, üst düzey bürokratına kadar hiç kimsenin suçunun olmadığını en başında belirteyim.

  Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Organize Sanayi Bölgeleri’nde (OSB) yatırım alanlarının çevrimiçi ortamda sanayicilerin erişimine sunulmasıyla bir yılda 6 bin 477 başvuru alındığını açıkladı. Ancak sanayide kapasite kullanım (KKO) oranlarında ise bir buçuk yıldır düşüş var.

Ekonomi yönetiminde yapılan kan değişimi 2023 yılı Haziran ayında olmuştu. O günden bu yana tedbirler alınmaya çalışıldı. Ancak kan değişimi öncesi ekonomi öyle bir hale getirilmişti ki; 1.5 yıldır atılan tedbirlere, özellikle dar ve sabit gelirlilerin çektiği çilelere rağmen ekonomide istenilen düzelme gerçekleştirilemedi.

Ekonomi yönetimi enflasyonla mücadelede büyük sorun olarak gördüğü asgari ücretteki artışı işçilerin beklentisinin altında yüzde 30’la, 22 bin 104 lira olarak netleştirdi. Şimdi ise gözler memur ve emeklilerinin yarın açıklanacak aralık ayı enflasyon oranına göre alacakları artışa çevrildi.

  Türkiye'de ücret gelirlerinden alınan vergiler arasındaki adaletsizlik giderilmediği gibi, enflasyonist dönemlerde bu adaletsizlik iyiden iyiye derinleşiyor.

Türkiye asgari ücrette ve emekli maaşlarındaki sefalet ücretini tartışırken, geçen temmuz ayında TBMM’de yasası çıkarılan bir düzenlemenin uygulama süresine sayılı günler kaldı. Bu düzenlemenin ilk uygulama tarihi 1 Eylül 2024 idi, 1 Ocak 2025’e ertelendi.

  Herkesin sorduğu “Yeni yılda işçi emeklisi ve memur ne kadar zam alacak?” sorusuna şimdiden cevabımızı verelim.

Okurlarımız zaman zaman bizlere gönderdiği yazılarda; ya eksik gördükleri uygulamaları gündeme getirmemizi ister, ya da başlarından geçen gerçekten her okuyan kişinin çok büyük olasılıkla yaşadığı konulara dikkat çekmemizi ister. Bunlardan biri de şehir hastanesinde randevusunu aldığı doktoruna ulaşmak isterken nasıl zorluklar yaşadığını anlatan Ankara’da bir dönem üst düzey görev yapan bürokratımızdan geldi.

  Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin (TES) ne getirip götüreceğine ilişkin yazımızın ikinci bölümüne geçmeden önceki yazımızda TES ile ilgili üç farklı model üzerinde durulduğuna dikkat çekmiştik. Yazımızın bu ikinci bölümünde modelleme düzenlemelerinin risklerini ve hangi ülkelerde hangi modelin uygulandığını anlatalım.

Yeniden gündeme gelen işçinin emekçinin zaten tırpanlanmış haklarının daha da elinden alınacağı tamamlayıcı emeklilik sisteminin getirisine götürüsüne bakınca, ‘BES tutmadı, yeniden sıra TES’te’ demekten kendimi alamadım…Anlatayım…

  Hazine ve Maliye Bakanlığı hemen her ülkede ‘belkemiği’ olarak bilinir. Temel nedeni de bu kurumun bütçe dengesi başta olmak üzere, harcama kalemleri konusunda her zaman ‘cimri’ davranmasıdır.

Ekonomide öyle bir türbülans yaşanıyor ki; bir yandan bütçe dengesinin sağlanması için zam yapılıyor. Diğer yandan ülkenin en önemli ekonomik aktivitesi olan tarımsal üretimde iflasların yaşanması önlenemiyor.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yönetim ve denetim kurulu üyeliklerinde görev alan bürokratlara verilecek üyelik ücretine getirilmesi planlanan sınırlama daha başlamadan iktidar kanadından geri döndü. Sınırsız kurul üyelik ücretlerine 98 bin 41 lira gibi bir sınır getirilmesi ve yürürlük tarihinin de 1 Eylül olması planlanıyordu.

TBMM Plan Bütçe Komisyonu'nda geçen hafta görüşülerek kabul edilen ve önümüzdeki hafta TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi beklenen kamuda tasarruf paketinde üst düzey 400 kadar bürokratın maaşlarının haricinde bir kuruma yönetim kurulu üyesi olarak atanmaları halinde, bu görevlerinden aylık 98 bin 41 lira ücret alınmasına ilişkin düzenlemeyi ’98 bin lira olmaz, 34 binde anlaşalım’ başlığı ile değerlendirdik.

  Başlığa bakınca araba satışı ya da Kurban Bayramı’nda hayvan alım satımında celeple el sıkışması gibi  bir pazarlık sanmayın. Ama siz TÜİK’in son yıllarda rakamlar üzerinde nasıl oynanacağını gösterdiği marifeti olarak da okumayın.

Hükümetin sayıları 16 milyona yaklaşan emekli kişiler arasında yaklaşık 9 milyon SSK, Bağ-kur‘luyu 7 bin 500 TL’ye talim ettirmesi sürüyor. 7 bin 500 lira emekli maaşı ile asgari ücretin yüzde 52 altında bir orana talim edenlerin bir kısmının aynı zamanda bir işte çalışması da hükümeti rahatsız ediyor.

Geçen haftalar “MASAK’ta eski defterler yeniden mi açılıyor? 1-2” şeklindeki iki yazı ile olan bitene ışık tutmaya çalıştık.

Geçen hafta “MASAK’ta eski defterler yeniden mi açılıyor?” yazımız Hazine ve Maliye Bakanlığı koridorlarında ciddi yankı oluşturdu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu’nda (MASAK) 2,5-3 yıl önceye ait eski defterlerin yeniden açıldığına ilişkin bilgiler geliyor. Bu eski defterin hikayesi 30 Haziran 2020 yılına dayanıyor.