Cemil Cahit Saraçoğlu ile Eko-Politik

Hazine ve Maliye Bakanlığı işletmeler açısından enflasyon muhasebesi uygulamasını hayata geçirme kararı aldı. Ancak uygulamanın içeriğinde öyle çelişkiler vardı ki; bunu anlatmak için serbest muhasebeci ve mali müşavirler eylem yaptılar da seslerini ancak duyurabildiler. Sonucunu da aldılar.

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) dün 2023 vergilendirme dönemine ilişkin en fazla vergi beyan eden gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerini açıkladı. Bir şey dikkatimizi çekti! Gelir vergisi mükellefi olup da ilk 100’e giren rekortmenlerin 73’ü, kurumlar vergisi mükelleflerinin 34’ü isimlerini gizleme ihtiyacı hissetti ve açıklamadı.

Zaten derinliği olmayan bir hisse senedi piyasasına sahip olan BİST A.Ş’yi bekleyen en yeni tehlikenin kimler farkında acaba…Ama görünen o ki; yabancı yatırımcılar bu tehlikenin farkında…

AK Parti iktidara geldiğinde hesap uzmanı kökenli Kemal Unakıtan Maliye Bakanı oldu. Kendine özgü nükteli esprileri ile mesajlar verirdi. Dahası DSP-ANAP-MHP koalisyon hükümetinin yarattığı ekonomik bozulmanın ardından bir umut oldu.

  Hazine ve Maliye Bakanlığı hemen her ülkede ‘belkemiği’ olarak bilinir. Temel nedeni de bu kurumun bütçe dengesi başta olmak üzere, harcama kalemleri konusunda her zaman ‘cimri’ davranmasıdır.

Yazı dizimizi bugünkü son bölümüne gelmeden önceki bölümden bir hatırlatma yaparak başlayalım. Dünya ölçeğinde faaliyet gösteren  Vergi Adalet Ağı (Tax Justice Network)  isimli sivil toplum örgütünün Türkiye’den vergi cenneti bölgelerine ne boyutta bir kaynak aktarımı yapıldığını anlatan 2023 Vergi Adalet Durumu (State of Tax Justice 2023) raporu önemli verileri gözler önüne seriyor.

Türkiye’de büyük servetlerin, uluslararası vergi cennetlerine yapılan milyarlarca dolarlık para ve sermaye transferlerinden doğrudan yüzde 30 vergi alınmasını öngören yasa, 21 Haziran 2006’dan bu yana yürürlükte.   Ancak hem Bakanlar Kurulu’nca hem de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Modeli döneminde liste açıklanmadı.

Hükümetin geçtiğimiz haftalarda kayıp kaçak ve vergilendirme ile ilgili yasalaşan düzenlemesi uzunca süre tartışıma konusu oldu. Ekonomi bürokrasisi vergi yasalarında değişiklikle öngörülen 100-140 milyar liralık ek vergi gelirinin kat be kat üzerinde vergi gelirinin, vergi cennetlerine giden kaynakların önlenmesi ile her yıl düzenli şekilde sağlamanın olanaklı olduğunu dile getiriyor.

Ekonomide öyle bir türbülans yaşanıyor ki; bir yandan bütçe dengesinin sağlanması için zam yapılıyor. Diğer yandan ülkenin en önemli ekonomik aktivitesi olan tarımsal üretimde iflasların yaşanması önlenemiyor.