Vergi ve SGK yapılandırması, kasa ve stok affı beklentisinde son durum….
Seçimlerin 2027 yılı Kasım ile 2028 Nisan ayında planlandığı yönünde çıkan haberler üzerine okurlardan bazı sorular gelmeye başladı. Biz de ekonomi bürokrasisine sorduk. Aldığımız bilgilerle yanıt vermeye çalışalım.
Soruların
başında vergi ve SGK yapılandırmasının olup olmayacağı geliyor. İkincisi ise
şirketlerden ve onların muhasebesini tutan yeminli mali müşavir okurlardan gelen
kasa ve stok affına yönelik sorulardan oluşuyor.
Bürokratlardan
edindiğim izlenimim; 2027'nin ilk yarısı arasına kadar yeni bir vergi ve
SGK borç yapılandırmasının gündeme gelme ihtimali var. Ancak klasik anlamda
kapsamlı bir vergi affından ziyade, ödeme kolaylığı ve sınırlı kapsamlı borç
yapılandırması daha olası görünüyor.
Kasa,
ortaklardan alacaklar ve stok affı ise ayrı değerlendirilmeli. Bu alanlarda
ekonomik ihtiyaç bulunmasına rağmen siyasi ve mali açıdan daha fazla engel var.
1. Ekonomik koşullar yeni yapılandırma ihtiyacını neden
artırıyor?
Öncelikle
şirketlerin talebinin temelinde şu 5 önemli sorun bulunuyor:
- Ekonomide yaşanan türbülans
nedeniyle yüksek finansman maliyetleri oluştu ve işletmelerin işletme
sermayesi ihtiyacı arttı.
- İç piyasada talep daraldı ve
tahsilat vadeleri ciddi şekilde uzadı.
- İhracatçı sektörlerde kurların
baskı altında tutulmasından kaynaklı rekabet gücü ve kârlılık önemli
şekilde baskı altında.
- Uzun zamandır ödeme zorluğu
yaşanan ve biriken vergi ve SGK borçları işletmelerin nakit akışını şimdi zorlamaya
başladı.
- Enflasyon muhasebesi ve geçmiş
dönem kayıtlarının yarattığı bilanço sorunları da cabası.
Bu anlamda özellikle
istihdamda önemli etkisi olan tekstil, hazır giyim, inşaat, otomotiv yan
sanayi, gıda ve toptan ticaret sektörlerinde borç ödeme kolaylığının sağlanması
önemli.
Burada
kritik olan ise işletmelerin önemli bir bölümünün, borcunu ödemek
istemediğinden değil, mevcut nakit akışıyla ödeyemediğinden yapılandırma talep ediyor
olması.
2. Ekonomi yönetiminin yaklaşımı ne yönde?
2026 yılında
yapılan düzenlemeler hakkında bilgi veren bürokratlar, ekonomi yönetiminin sektörlerin
taleplerine tamamen kapalı olmadığını dile getiriyor. Bu kapsamda ödeme kolaylığı
anlamında 7582 sayılı Kanun ile tecil süresinin 36 aydan 72 aya çıkarılmasını
hatırlatıyorlar. Yine 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile teminatsız tecil
sınırının 10 milyon TL'ye yükseltilmesini belirtiyorlar. Ayrıca, 31 Ağustos
2026'ya kadar yapılan özel dönem başvurularında tecil faizi %29 olarak uygulanmasının
getirilmesini ifade ediyorlar.
Dikkat
çekici bir başka gelişme de SGK'ya 131 milyar TL tutarında borç için
taksitlendirme başvurusu yapılmış olması. Bu miktardaki başvuruya ilişkin,
getirilen düzenlemenin işletmeler açısından ciddi bir karşılık bulduğu yorumu
yapılıyor.
Bu anlatılan
verilerden şu çıkarımı yapıyorum: “Ekonomi yönetimi borçların tahsil
edilmesini isteyebilir; ancak işletmelerin ödeme kapasitesini de dikkate almak
zorunda.”
Bu nedenle yeni
bir düzenleme getirilirse, anaparanın silinmesinden çok; vade, faiz ve ödeme
koşullarında iyileştirme bekliyorum.
3. Hangi düzenlemenin çıkma ihtimali daha yüksek?
Bu anlamda
da yaşanan ekonomik koşullar, mevcut mevzuat ve siyasi yaklaşım üzerinden 2027
yılı ilk yarısına kadar yapabildiğim analitik olasılığı da paylaşayım.
Bana göre 2027
ilk yarısına kadar vergi ve SGK borçlarında vade uzatımı, faiz indirimi
veya yeni başvuru getirilmesiyle, yeni ödeme kolaylığının gelme olasılığı
yüzde 70.
Anapara
korunarak gecikme yüklerinin azaltılması ve taksitlendirme amaçlı kapsamlı
vergi ve SGK yapılandırmasının çıkarılma olasılığı ise yüzde 45’lerde.
Sınırlı
dönem ve belirli vergi oranlarıyla kasa ve ortaklardan alacaklara getirilecek
kayıt düzeltme olasılığı ise yüzde 30. Fiili stok ve muhasebe
kayıtlarının düzeltilmesine yönelik bir düzenlemenin olma olasılığı ise
yüzde 25 olarak öngörüyorum. Yine geçmiş dönemlerin vergi incelemesine
karşı koruma sağlamaya yönelik matrah artırımı getirilmesinin ise yüzde 15
olasılıkla olduğunu da belirtelim.
4. Kasa ve stok affı neden daha zor?
Burada iki
farklı ihtiyaç var.
Kasa ve
ortaklardan alacaklar konusundaki sıkıntılar; şirket bilançolarında gerçekte
bulunmayan kasa mevcudu. Ortaklardan alacaklar hesabında biriken tutarlar. Şirket
kaynaklarının ortaklar tarafından kullanılmış olması. Enflasyon ve geçmiş dönem
muhasebe uygulamalarından kaynaklanan uyumsuzluklardan kaynaklanıyor.
Stoklarla
ilgili sıkıntı ise; kayıtlarda
görünüp fiilen bulunmayan stoklar. Fiilen bulunduğu hâlde kayıtlarda olmayan
emtia. Üretim kayıpları ve fireler. Stok değerleme ve maliyet farklılıklardan
kaynaklanıyor.
Bu iki
konuda düzenleme yapılması, sadece borç tahsilatı değil, vergi matrahı ve kayıt
dışılıkla da ilgili olacak. Bu nedenle, böyle bir düzenleme yapılacaksa geçmiş
yıllardaki kasa ve stok aflarının benzeri, süreli ve vergi ödemesine bağlı bir
kayıt düzeltme mekanizması oluşturulmasını bekliyorum.
Önemli bir
ayrıntıyı da belirtelim. 26 Haziran 2026’da yürürlüğe giren 7582 sayılı
Kanun'da yer alan kayıt dışı varlıkların bildirimi düzenlemesi, kasa ve stok
affıyla aynı şey değildir. Bu iki uygulamayı birbirine karıştırmamak gerekir.
TOBB, TESK,
TÜRMOB, TÜSİAD, MÜSİAD gibi çatı örgütleri ortak bir yapılandırma talebinde
bulunursa, hükümetin düzenleme yapma ihtimali ciddi şekilde artar mı?
Bence artar. Özellikle ortak ve somut bir talep, düzenlemenin siyasi ve ekonomik gerekçesini güçlendirir.

Yorumlar
Yorum Gönder
cemilcahitsaracoglu.blogspot.com