Vergi ve SGK yapılandırması, kasa ve stok affı beklentisinde son durum….

Seçimlerin 2027 yılı Kasım ile 2028 Nisan ayında planlandığı yönünde çıkan haberler üzerine okurlardan bazı sorular gelmeye başladı. Biz de ekonomi bürokrasisine sorduk. Aldığımız bilgilerle yanıt vermeye çalışalım.

Soruların başında vergi ve SGK yapılandırmasının olup olmayacağı geliyor. İkincisi ise şirketlerden ve onların muhasebesini tutan yeminli mali müşavir okurlardan gelen kasa ve stok affına yönelik sorulardan oluşuyor.

Bürokratlardan edindiğim izlenimim; 2027'nin ilk yarısı arasına kadar yeni bir vergi ve SGK borç yapılandırmasının gündeme gelme ihtimali var. Ancak klasik anlamda kapsamlı bir vergi affından ziyade, ödeme kolaylığı ve sınırlı kapsamlı borç yapılandırması daha olası görünüyor.

Kasa, ortaklardan alacaklar ve stok affı ise ayrı değerlendirilmeli. Bu alanlarda ekonomik ihtiyaç bulunmasına rağmen siyasi ve mali açıdan daha fazla engel var.

1. Ekonomik koşullar yeni yapılandırma ihtiyacını neden artırıyor?

Öncelikle şirketlerin talebinin temelinde şu 5 önemli sorun bulunuyor:

  1. Ekonomide yaşanan türbülans nedeniyle yüksek finansman maliyetleri oluştu ve işletmelerin işletme sermayesi ihtiyacı arttı.
  2. İç piyasada talep daraldı ve tahsilat vadeleri ciddi şekilde uzadı.
  3. İhracatçı sektörlerde kurların baskı altında tutulmasından kaynaklı rekabet gücü ve kârlılık önemli şekilde baskı altında.
  4. Uzun zamandır ödeme zorluğu yaşanan ve biriken vergi ve SGK borçları işletmelerin nakit akışını şimdi zorlamaya başladı.
  5. Enflasyon muhasebesi ve geçmiş dönem kayıtlarının yarattığı bilanço sorunları da cabası.

Bu anlamda özellikle istihdamda önemli etkisi olan tekstil, hazır giyim, inşaat, otomotiv yan sanayi, gıda ve toptan ticaret sektörlerinde borç ödeme kolaylığının sağlanması önemli.

Burada kritik olan ise işletmelerin önemli bir bölümünün, borcunu ödemek istemediğinden değil, mevcut nakit akışıyla ödeyemediğinden yapılandırma talep ediyor olması.

2. Ekonomi yönetiminin yaklaşımı ne yönde?

2026 yılında yapılan düzenlemeler hakkında bilgi veren bürokratlar, ekonomi yönetiminin sektörlerin taleplerine tamamen kapalı olmadığını dile getiriyor. Bu kapsamda ödeme kolaylığı anlamında 7582 sayılı Kanun ile tecil süresinin 36 aydan 72 aya çıkarılmasını hatırlatıyorlar. Yine 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile teminatsız tecil sınırının 10 milyon TL'ye yükseltilmesini belirtiyorlar. Ayrıca, 31 Ağustos 2026'ya kadar yapılan özel dönem başvurularında tecil faizi %29 olarak uygulanmasının getirilmesini ifade ediyorlar.

Dikkat çekici bir başka gelişme de SGK'ya 131 milyar TL tutarında borç için taksitlendirme başvurusu yapılmış olması. Bu miktardaki başvuruya ilişkin, getirilen düzenlemenin işletmeler açısından ciddi bir karşılık bulduğu yorumu yapılıyor.

Bu anlatılan verilerden şu çıkarımı yapıyorum: “Ekonomi yönetimi borçların tahsil edilmesini isteyebilir; ancak işletmelerin ödeme kapasitesini de dikkate almak zorunda.”

Bu nedenle yeni bir düzenleme getirilirse, anaparanın silinmesinden çok; vade, faiz ve ödeme koşullarında iyileştirme bekliyorum.

3. Hangi düzenlemenin çıkma ihtimali daha yüksek?

Bu anlamda da yaşanan ekonomik koşullar, mevcut mevzuat ve siyasi yaklaşım üzerinden 2027 yılı ilk yarısına kadar yapabildiğim analitik olasılığı da paylaşayım.

Bana göre 2027 ilk yarısına kadar vergi ve SGK borçlarında vade uzatımı, faiz indirimi veya yeni başvuru getirilmesiyle, yeni ödeme kolaylığının gelme olasılığı yüzde 70.

Anapara korunarak gecikme yüklerinin azaltılması ve taksitlendirme amaçlı kapsamlı vergi ve SGK yapılandırmasının çıkarılma olasılığı ise yüzde 45’lerde.

Sınırlı dönem ve belirli vergi oranlarıyla kasa ve ortaklardan alacaklara getirilecek kayıt düzeltme olasılığı ise yüzde 30. Fiili stok ve muhasebe kayıtlarının düzeltilmesine yönelik bir düzenlemenin olma olasılığı ise yüzde 25 olarak öngörüyorum. Yine geçmiş dönemlerin vergi incelemesine karşı koruma sağlamaya yönelik matrah artırımı getirilmesinin ise yüzde 15 olasılıkla olduğunu da belirtelim.

4. Kasa ve stok affı neden daha zor?

Burada iki farklı ihtiyaç var.

Kasa ve ortaklardan alacaklar konusundaki sıkıntılar; şirket bilançolarında gerçekte bulunmayan kasa mevcudu. Ortaklardan alacaklar hesabında biriken tutarlar. Şirket kaynaklarının ortaklar tarafından kullanılmış olması. Enflasyon ve geçmiş dönem muhasebe uygulamalarından kaynaklanan uyumsuzluklardan kaynaklanıyor.

Stoklarla ilgili sıkıntı ise; kayıtlarda görünüp fiilen bulunmayan stoklar. Fiilen bulunduğu hâlde kayıtlarda olmayan emtia. Üretim kayıpları ve fireler. Stok değerleme ve maliyet farklılıklardan kaynaklanıyor.

Bu iki konuda düzenleme yapılması, sadece borç tahsilatı değil, vergi matrahı ve kayıt dışılıkla da ilgili olacak. Bu nedenle, böyle bir düzenleme yapılacaksa geçmiş yıllardaki kasa ve stok aflarının benzeri, süreli ve vergi ödemesine bağlı bir kayıt düzeltme mekanizması oluşturulmasını bekliyorum.

Önemli bir ayrıntıyı da belirtelim. 26 Haziran 2026’da yürürlüğe giren 7582 sayılı Kanun'da yer alan kayıt dışı varlıkların bildirimi düzenlemesi, kasa ve stok affıyla aynı şey değildir. Bu iki uygulamayı birbirine karıştırmamak gerekir.

TOBB, TESK, TÜRMOB, TÜSİAD, MÜSİAD gibi çatı örgütleri ortak bir yapılandırma talebinde bulunursa, hükümetin düzenleme yapma ihtimali ciddi şekilde artar mı?

Bence artar. Özellikle ortak ve somut bir talep, düzenlemenin siyasi ve ekonomik gerekçesini güçlendirir.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Staj ve çıraklık mağduriyetine Özdebir’den formül: Mesleğinde 3 yıl çalışana prim borçlanması!

EYT’de gözden kaçan tarih: 23 Mayıs 2002! Ya daha önce işe girenlerin hakkı ne olacak?