BAĞ-KUR’lunun dondurulan günleri, emeklilik umudu ve beklenen adalet!
Bu yazımızda da Türkiye’de emeklilik konusunda sıkıntısı olan bir başka kesimi, Bağ-Kur’luları anlatalım.
Türkiye’de yüz binlerce esnafın, çiftçinin, küçük işletme sahibinin ve ailesinin gözü kulağı Meclis’ten gelecek bir haberde: Faizsiz Bağ-Kur ihyası ve prim borçlarına yönelik yeni bir düzenleme.
Bu
insanların beklentisi bir ayrıcalık değil, yıllarca verdikleri emeğin
karşılığını alabilmek ve emeklilik hayallerine kavuşabilmek.
Yıllarca
dükkânının kepengini açmış, vergisini ödemiş, ülke ekonomisine katkı sağlamış,
istihdam yaratmış esnaf; ekonomik sıkıntılar nedeniyle Bağ-Kur primlerini
ödeyemediği dönemlerde hizmet sürelerinin dondurulmasıyla karşı karşıya kaldı.
Kimi zaman borçları silindi, kimi zaman yıllarca çalıştığı günler emeklilik
hesabının dışında bırakıldı.
Şimdi ise
aynı insanlar, geçmişte çalıştıkları ve sistemde dondurulmuş olan günlerini
yeniden kazanabilmek için yüksek bedellerle karşı karşıya.
Bu nasıl bir
adalet?
Bir tarafta
yıllarca çalışmış, prim borcu nedeniyle hizmet süreleri dondurulmuş esnaf;
diğer tarafta o günleri yeniden kazanabilmek için bugünün asgari ücreti ve prim
oranları üzerinden hesaplanan ağır bir ödeme yükü… Üstelik mesele yalnızca
birkaç günlük prim eksiği de değil. Bazı vatandaşların emeklilik için yüzlerce,
hatta binlerce güne ihtiyacı var.
Emeklilikte iki ayrı standart tartışması
EYT
düzenlemesiyle milyonlarca vatandaş emeklilik hakkına kavuştu. Ancak
Bağ-Kur'lular açısından prim gün sayısı meselesi hâlâ önemli bir sorun olarak
duruyor.
SSK
kapsamında 5.000 ila 5.975 gün arasında değişen prim şartlarıyla emeklilik
mümkün olabilirken, birçok Bağ-Kur'lu için 9.000 gün şartı emekliliğin önünde
ciddi bir engel oluşturuyor.
Aynı ülkede
çalışan, üreten, vergi veren ve ekonomiye katkı sağlayan insanlar arasında bu
kadar büyük prim günü farkının bulunması, sosyal güvenlik sisteminde eşitlik
tartışmasını beraberinde getiriyor.
Yıllardır
gündemde olan Bağ-Kur prim gün sayısının 9.000'den 7.200'e düşürülmesi vaadi
artık daha fazla ertelenmemeli. Esnafın beklentisi lütuf değil, sosyal
güvenlikte hakkaniyettir.
Dondurulan günler bugünün fiyatıyla satılmamalı!
Meselenin en
can alıcı noktası ise hizmet ihyası.
Geçmişte
ekonomik imkânsızlıklar nedeniyle primlerini ödeyemeyen ve hizmet süreleri
dondurulan vatandaşlar, bugün bu günleri yeniden kazanmak istediklerinde güncel
prim hesaplamalarıyla karşılaşıyor.
Bir başka
ifadeyle, yıllar önce çalışılmış bir dönemin emeklilik hakkını geri kazanmak
isteyen vatandaş, bugünün günlük 495,5 TL gibi ağır maliyetleriyle yüzleşiyor.
Bugün yüksek
prim oranları ve asgari ücret üzerinden hesaplanan ihya bedelleri, zaten
ekonomik sıkıntılar yaşayan küçük esnafın belini büküyor.
İnsanlar
geçmişte ödeyemedikleri borçları bugün ödemek istiyor ama karşılarına çıkan
rakamlar buna imkân vermiyor.
İşte tam da
bu nedenle faizsiz veya çok daha uygun koşullarda hizmet ihyası düzenlemesi
hayati önem taşıyor.
Beklenti
açık: Dondurulmuş
Bağ-Kur süreleri için geçmiş dönemlerin ekonomik koşulları dikkate alınmalı. Gecikme
cezası ve gecikme zamları silinmeli. Yİ-ÜFE gibi makul güncelleme yöntemleriyle
vatandaşın ödeme gücünü gözeten bir hesaplama yapılmalı. Ödeme kolaylığı ve
makul taksit seçenekleri getirilmeli. Emekliliği için belirli bir süreye
ihtiyacı olan vatandaşlara kısmi ihya imkânı da değerlendirilmelidir.
600 bin kişilik beklenti, bir sosyal adalet
meselesidir
TESK başta
olmak üzere esnaf temsilcilerinin gündeme taşıdığı tescil mağduriyeti ve
Bağ-Kur ihyası sorunları, aileleriyle birlikte yüz binlerce insanı ilgilendiren
büyük bir sosyal meseleye dönüşmüş durumda.
Kamuoyunda
600 bin kişiye ulaşan mağduriyet rakamları dile getiriliyor. Unutulmamalıdır ki
Bağ-Kur mağduriyeti yaşayan her vatandaşın arkasında bir aile, bir geçim
mücadelesi ve yılların emeği var.
Meclis'e çağrı: Beklenti ertelenmemeli!
Bugün
Meclis'in önünde değerlendirilmesi gereken iki önemli konu var. İlki,
Bağ-Kur'luların prim gün sayısının 9.000'den 7.200'e düşürülmesi. İkincisi ise
prim borcu nedeniyle dondurulan hizmet sürelerinin faizsiz veya vatandaşın
ödeme gücünü gözeten uygun koşullarla ihya edilmesi. Bu iki düzenleme
birbirinden bağımsız gibi görünmesin. Aslında aynı sorunun iki farklı yüzüdür. Bağ-Kur'lunun
emekliliğe ulaşamaması.
Artık bu
insanların sesini duyma zamanı gelmedi mi?
Bağ-Kur'lunun beklediği af değil, emeğinin karşılığıdır. Meclis'in görevi de bu beklentiyi daha fazla ötelemek değil, adil ve kalıcı bir çözüme kavuşturmaktır.

Sayın saraçoğlu bir çok yazısında olduğu gibi,bu yazısında kanayan yaralardan birine parmak basıyor.emeğine kalemine sağlık.Av.Ahmet Akgül
YanıtlaSil