Cemil Cahit Saraçoğlu ile Eko-Politik

Ekonomide yaşanan sıkıntılar her geçen gün artarken, Aile ve Sosyal Hizmet Bakanlığı’nın son verilerine göre 4.5 milyon haneye sosyal yardım yapılıyor. Bu da iki çocuklu bir ailede 18 milyon insanın sosyal yardıma muhtaç hale geldiğini ortaya koyuyor. 

 En düşük emekli maaşlarına ilişkin biraz kulis bilgileri anlatalım...

Ekonomi yönetimi enflasyonla mücadelede büyük sorun olarak gördüğü asgari ücretteki artışı işçilerin beklentisinin altında yüzde 30’la, 22 bin 104 lira olarak netleştirdi. Şimdi ise gözler memur ve emeklilerinin yarın açıklanacak aralık ayı enflasyon oranına göre alacakları artışa çevrildi.

  Türkiye'de ücret gelirlerinden alınan vergiler arasındaki adaletsizlik giderilmediği gibi, enflasyonist dönemlerde bu adaletsizlik iyiden iyiye derinleşiyor.

Uzun bir süredir şirket sahibi dostlardan ‘Enflasyon düzeltmesi yaptıracak mıyım’ yönünde sorular geliyor. Konuyu Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndaki bürokratlara yönelttim. Aldığım cevap;

Okurlar, 2024 yılı içerisinde emeklilik dilekçesini verip vermeme konusunda kararsız. Bize gelen soruları paylaşayım. “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı niye ‘2025’te emekli olanlarda yüzde 30 kayıp olacak’ diyor. Bakanlık olarak ‘siz orada ne yapıyorsunuz?’ Gerekli düzenlemeyi neden yapmak istemiyorsunuz? Emekli olacakların yerine yeni kadro açılmasını mı istiyorsunuz”? şeklinde geliyor.

Türkiye asgari ücrette ve emekli maaşlarındaki sefalet ücretini tartışırken, geçen temmuz ayında TBMM’de yasası çıkarılan bir düzenlemenin uygulama süresine sayılı günler kaldı. Bu düzenlemenin ilk uygulama tarihi 1 Eylül 2024 idi, 1 Ocak 2025’e ertelendi.

Ankara’da Çankaya Belediyesi tarafından ekonomik durumu iyi olmayan vatandaşlara ve öğrencilere ucuz öğlen yemeği imkanı sunmak adına kurduğu ‘Kent Lokantası’ yoğun ilgi görürken, www.baskentgazete.com.tr olarak biz de çok uzun yıllardan Ankaralılara hizmet veren Halk Ekmek Mağazalarındaki fiyatları araştırdık.

Yerel seçim öncesi Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 16 milyon emekli için 5 bin lira ilave destek verilmesi konusu gündeme geldiğini hatırlatayım.

Gelir, bir kişinin ödeme gücünün ölçülmesinde en etkin ve en kapsamlı araç olmasına karşın, özellikle bizimde aynı ligde olduğumuz azgelişmiş ülkelerde kişilerin gelirleri yerine, tükettiklerinden vergi alınır.

En düşük SSK emeklisine verilen 2 bin lirada herhangi bir değişiklik olmayacağı belirtiliyor. Çünkü SSK emeklilerine yapılan yüzde 37,57 oranındaki enflasyon farkı, 5 bin 500 liralık en düşük kök maaşı 7 bin 500 liranın üzerine çıkarıyor.

SSK emeklileri ile Bağ-Kur ve çifti emeklileri gözlerini iktidarın kendilerine vereceği maaşları yüzde 37,57 oranında mı, yoksa memur emeklilerine verilecek olan yüzde 49,25 ile eşitleyip eşitlemeyeceğine çevirmiş durumda.

Hükümetin en başında çalışan çalışmayan olarak ayırım yaptığı emeklilere vereceğini söylediği 5 bin liralık Cumhuriyetin 100. Yılı ikramiyesinde verilerin bildiğimizden çok farklı olduğu ortaya çıktı.

Hükümetin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nın 100’üncü yılı nedeniyle çalışmayan emeklilere tek seferlik 5 bin liralık ikramiyeyi halen alamayan çalışmayan emeklilerin olduğunu biliyor musunuz?

Hükümetin sayıları 16 milyona yaklaşan emekli kişiler arasında yaklaşık 9 milyon SSK, Bağ-kur‘luyu 7 bin 500 TL’ye talim ettirmesi sürüyor. 7 bin 500 lira emekli maaşı ile asgari ücretin yüzde 52 altında bir orana talim edenlerin bir kısmının aynı zamanda bir işte çalışması da hükümeti rahatsız ediyor.

Dün (7 Temmuz 2023) TBMM'de görüşmeleri süren Torba Kanun Teklifine verilen önergede SGK emeklilerine yapılan yüzde 25 zamla ilgili maddelerdeki ifadeler  'EYT'liler de var mı' sorularına yol açtı.

İktidarın sabit gelirli kesimlere yapması gerekenden çok daha az oranda zam yaptığı tartışmaları sürerken, son gelen vergisel zamlar nedeniyle bu kesimlerin ücretleri şimdiden erimeye başladı.

  Tansu Çiller’i hatırlayın. Seçimlere giderken, millete araba ve ev anahtarı olarak 2 anahtar sözü veriyordu. Sonra millet yüzde 95’lerde enflasyonda boğulurken, kendisi de Türk siyasi hayatından silindi de çoluk çocuğumuz kurtuldu. Şimdi de seçimlere gidiyoruz…

Tüketici fiyatları Ocak ayında yüzde 11,10 artış gösterdi. Yıllık enflasyon yüzde 48,69 oldu. Yeni yılın ücret artışları şimdiden eridi. Allah'tan geçen yılın Mart ayında TÜİK’e atanan Sait Erdal Dinçer gibi birini getirip TÜİK'e başkan yaptılar.

Devletin çalışanların gelirleri üzerinden yaptığı oransal kesinti olan vergi dilimleri, her yıl ekim ayında, bir önceki yılın aynı dönemine göre, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’nde (Yİ-ÜFE) meydana gelen ortalama fiyat artış oranı yani yeniden değerleme oranı (YDO) referans alınarak artırılıyor. Ancak YDO’nun ücretlere 2010 yılından bu yana olan uygulamasında ciddi adaletsizlik yapılıyor.