Cemil Cahit Saraçoğlu ile Eko-Politik

İstanbul’da bir site düşünün… Aidatlar ödeniyor, güvenlik kulübesinde personel nöbette, temizlik yapılıyor, peyzaj düzenli. Her şey “yolunda” görünüyor. Ta ki bir sabah gerçeğin kapıya dayanmasına kadar.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) geçen hafta 2025 yılı hayvansal üretim verilerini açıkladı. Rakamlar artışı gösteriyor. Büyükbaş hayvan sayısı yüzde 4,3 artarak 17 milyon 709 bine çıktı. Küçükbaş hayvan sayısı yüzde 5,4 artarak 57 milyon 874 bine ulaştı. Cumhurbaşkanı Erdoğan da önceki gün, çiftçilere 150 bin küçükbaş hayvanın uygun şartlarda verileceğini açıkladı. 2025’te 706 milyar lira destek, 2026’da ise 939 milyar liralık kaynak… Son 23 yılda 117 milyar dolarlık tarım dış ticaret fazlası… Kâğıt üzerindeki tablo güçlü. Ama kasap vitrinindeki tablo öyle mi?

  Ramazan geldi. Ama sofraya önce zam geldi. Her yıl aynı senaryo. Takvim yaprağı değişiyor, etiketler değişiyor. Dayanışma ayı başlıyor ama fiyatlar sanki fırsat sezonu açılmış gibi yükseliyor.

Ekonomi yönetimi ısrarla uygulanan dezenflasyon sürecinin etkilerinin yılın ikinci yarısından sonra alınacağını söyleyedursunlar, açıklanan merkezi yönetim bütçesi 2026 yılına da yüksek açıkla başladı. Yılın ilk ayında bütçe açığı, 2025’in ocak ayına göre yüzde 54.1 fazla oldu.

Ekonomide yaşanan sıkıntılara çözümün 10 bin ton olduğu söylenen altınların çıkarılması ile çözüleceği sanılıyor. Enflasyona çözüm bulamayan Merkez Bankası da ‘altın yüzünden’ demeye başladı. Banka meteoroloji müdürlüğü gibi yağışların azlığı çokluğu bahanesinin enflasyon için inandırıcı olmadığını anlamış olacak ki; şimdi yastık altındaki altınlara taktı kafayı. Yastık altında ne kadar olduğunu sayamayacağımıza göre salla gitsin “600 milyar dolar değerinde altın var” dedi.

  Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) kredi kartlarına limit getirme kararı 15 şubatta yürürlüğe girecek. Kredi kartında toplam limiti 400 bin liranın üzerinde olan ancak  doldurmayan kullanıcıların limitleri kademeli düşürülecek. 

Türkiye her ekonomik sıkışıklığını, Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana kurulan kamu işletmelerini satarak ya da işletme hakkının devri ile başlayan özelleştirmelerle aşmaya çalışıyor. Ama özelleştirme; gelecekteki kazançtan iskonto yaparak vazgeçmekten başka bir şey değildir. Ya da iskontolu mal satışı demektir.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) son aldığı kredi kartlarındaki limitlerin düşürülmesi kararı, “Kartlarda kredi limiti mi düşürüldü yoksa, ekonomi yönetiminin kredisi mi” sorusuna yol açtı.