Cemil Cahit Saraçoğlu ile Eko-Politik

Nüfus azalıyor diye endişe etmek yetmez! Aileye destek sözle değil, kanunla ve bütçeyle verilir. Türkiye'nin önünde giderek büyüyen bir mesele var: Düşen doğum oranları, yaşlanan nüfus ve geleceğe ilişkin demografik kaygılar…

Değerli okurlardan sıkça gelen bir soru var. Bugünkü yazımızda bu konu hakkında edindiğimiz hukuki değerlendirmeleri paylaşalım. Konu 1999 yılında emekli yaşıyla ilgili yapılmış olan düzenlemelerin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi ve emekli yaşıyla ilgili sonraki düzenlemelerin 2002 Mayıs ayından sonra uygulanmaya başladığı gerekçesiyle 2002 Mayıs ayından önce işe başlamış olanlar için yeni EYT hakkı getirilmesi…

Türkiye’de emeklilik, yıllarca çalışıp prim ödeyen yurttaşların huzur içinde yaşayacağı bir dönem olması gerekirken, milyonlarca insan için geçim mücadelesine dönüştü. Bugün emekli, mutfak masrafını mı karşılayacağını, kirasını mı ödeyeceğini, ilacını mı alacağını hesaplıyor. Bir ömür çalışmanın karşılığı yoksulluk olmamalıdır.

Emeklilikte adalet isteyen milyonlarca insanın sesi duyulmayacak mı? İktidar ne zamana kadar bekleyecek, muhalefet ne zamana kadar yalnızca “yanınızdayız” demekle yetinecek?

Bir fon 11 ay boyunca gerekli izin olmadan işlem gördüyse, yüz binlerce yatırımcı mağdur olduysa ve kurumlar sorumluluğu birbirine devrediyorsa, mesele yalnızca bir fonun tasfiyesi değil. Mesele, sermaye piyasalarına duyulan güvenin nasıl korunacağıdır.

Hazine’nin nakit dengesi, ağustosta verilen 49,8 milyar TL fazlanın ardından eylülde 467,2 milyar TL açık verdi. Eylül ayında 273,9 milyar TL’ye ulaşan faiz ödemeleri ve 193,3 milyar TL’lik faiz dışı açık, toplam nakit dengesindeki bozulmayı ortaya koydu.

Merkez Bankası hafta başında milletvekillerine yaptığı enflasyon değerlendirmesinde, Türkiye'nin dezenflasyon hikâyesi üzerinde daha fazla durulması gereken bir başka gerçek görüldü. O da “Enflasyonla mücadele yalnızca faiz ve para politikasıyla yürütülemiyor” gerçeği. Verilere göre Merkez Bankası'nın uyguladığı sıkı para politikasının karşısında, bazı kamu politikaları dezenflasyonist bir çizgide ilerlemiyor.

IEA'nın eylül raporuna göre küresel rafineri çalıştırma miktarı 2026'da yaklaşık 2,6 milyon varil/gün azalacak; ağustosta rafineri üretimi geçen yılın aynı döneminin 4,2 milyon varil/gün altındaydı. Aynı rapor, Atlantik havzasında özellikle dizel marjlarının rekor seviyelere çıktığını belirtiyor.

Dünya enerji piyasasında olup bitenlere yalnızca Brent petrolün fiyatına bakarak anlam vermeye çalışmak, yaklaşan fırtınayı pencereden seyretmek gibidir. Çünkü bugün asıl mesele ham petrol değil; rafinerilerden çıkıp kamyonun, traktörün, geminin ve sanayinin deposuna girecek motorin !